Inson - biosfera omili. Insonning biosferaga ta`sirini tushuntiring.

Jamiyat va tabiatning ozaro hamkorligi, tabiatdagi modda va energiyadan foydalanish, kop sonli turlarning yoqolishi, tabiiy tizimlarning va butun boshli landshaftlarning keskin ozgarishi, kop miqdordagi chiqindilarni atrof-muhitga chiqarib tashlanishi bilan namoyon boladi. Tarixiy taraqqiyot davomida insonlar Yerning moddiy jihatdan eng boy, qulay hududlariga kochib otgan va shu hududda mavjud bolgan
tabiiy biogeotsenozni tubdan ozgartirgan, shaharlar barpo etgan, sanoat obyektlarini va qishloq xojaligi maydonlarini yaratgan. Bu bilan ular ekotizimning qashshoqlashishi, yuzaga kelgan tabiiy majmualarning buzilishi va tirik organizmlar yashaydigan muhitlarining ozgarishiga sabab bolgan. Inson faoliyati natijasida suv, havo, tuproq ishlab chiqarish chiqindilari bilan ifloslanmoqda, ormonlar kesib tashlanmoqda, yovvoyi hayvonlar qirilib ketmoqda, tabiiy biogeotsenozlar buzilmoqda. Buning natijasida biosferada moddalarning davriy aylanishi uzilib qolmoqda. Yerdagi koplab geokimyoviy jara yon larning kechishi ozgarmoqda. Biosfera ekotizimida atrof-muhitni radioaktiv yoginlar, ishlab chiqarishning gazsimon chiqindilari, yoqilgi mahsulotlari, turli-tuman kimyoviy moddalar bilan ifloslanishi natijasida keskin ziddiyatli vaziyat yuzaga keldi. Suniy organik moddalar (masalan, polietilen, plastmassa buyumlar)ning kopchiligini, hatto zamburuglar va bakteriyalar yordamida biogen tarzda qayta ishlab bolmaydi. Chunki ular biologik almashinuvga jalb etilmaydi, balki biosferada toplanadi. Biosferada uni barqaror holatda saqlashga yordam beradigan biologik xilma-xillik qisqarmoqda. Bugungi kunda turlarning yoq bolib ketish surati oldingi davrga nisbatan bir necha baravar yuqori korsatkichga ega. Yoqolib ketish arafasida turgan turlarning soni ortib bormoqda. Kishilik jamiyatining yashash muhitiga tasiri natijalariga kora ijobiy va salbiy bolishi mumkin. Insonlarning tabiatga salbiy tasir qilishi oqibatida mineral xomashyo, tuproq, suv zaxiralari korinishidagi tabiiy boyliklarni tabiat zaxiralarini isrof qilish, atrof-muhitni ifloslantirish, turlarni qirib tashlash, biogeotsenozlardagi oziq zanjirini buzish yuzaga kelgan. Bugun tabiatdagi boyliklardan oqilona foydalanish zaruriyati vujudga keldi. Ekologiya, tabiatni muhofaza qilish masalasida tabiiy boyliklarni tiklanmaydigan va tiklanadigan boyliklarga ajratish qabul qilingan.

1 2 3

: Biologiya fanidan imtixon savollariga javoblar 11 sinf
/: 26

"Test-Uz.Ru" 2014-2024. , ,

|